OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ BELİRTİLERİ
Yapılan araştırmalara göre; erken çocukluk döneminde öğrenme güçlüğü belirtileri, uzaysal-zamansal süreçlerde, işitsel, görsel, dokunsal süreçlerde, denge ve motor koordinasyonda problemler olarak karşımıza çıkmaktadır.
İşitsel Bellek Sorunları:
- Yetersiz sözcük dağarcığına sahiptirler.
- Sözcük bulmada, isimlendirmede güçlük yaşarlar.
- Temel eylemleri karıştırabilirler. Örneğin; vermek, almak, koşmak, yemek. Almak ifadesi yerine vermek kullanabilirler.
- Sözcüklerdeki hecelerin yerlerini değiştirebilirler. Örneğin; ‘mavi’ yerine ‘vami’, ‘sifon’ yerine ‘fison’ demek gibi.
- Bazı harflerde karıştırma yaşarlar. Örneğin; f –v sesini b-m sesini karıştırmak gibi.
- Harf ses ilişkisinin öğrenme problemleri görülebilir.
- Söylenen yönergeleri akılda tutmakta zorluk çekerler.
- Karşısındaki kişiyi dinlemiyor gibi görünebilirler.
- Sayı, harf ya da kelime dizilerini ya da uzun cümlelerin tekrarlarında zorlanırlar.
- Oyunlarda ilgileri kolay dağılabilir.
- Tekerlemeleri öğrenmede problem yaşarlar.
- Sayı saymada, haftanın günlerini hatırlamada zorluk yaşayabilirler.
- Doğru kelime yapısı ve sırası ile konuşmada sıkıntılar görülebilir.
- Ritmik oyun içeren çalışmalarda başarısızlık yaşayabilirler.
- Yüksek sesle okunan hikayeleri anlamakta güçlük yaşayabilirler.
- Konuşma bütününde kelimeleri telaffuz etmede sorun yaşayabilirler.
Görsel Bellek Sorunları:
- Görsel ayırt etme yetenekleri zayıftır.
- Görsel hafızaları zayıftır.
- Uzaklık, derinlik algıları zayıftır.
- Görsel olarak figür-zemin ayırt etmede güçlük çekerler.
- Çizim ve kopyalama yapma istekleri düşüktür ve çizim yaparken zorluk yaşarlar.
Dil Sorunları:
- Dilin gramer yapısına uygun kelimeleri dizip cümle oluşturmada güçlük yaşarlar.
- Konuşmada gecikme yalarlar ve bu durum disleksinin en önemli belirtisidir.
- Kendilerini ifade etme becerileri zayıftır.
- Sıklıkla bebeksi konuşmaları vardır.
- Konuşma seslerini, cümleleri anlamada problem yaşarlar.
Zaman Sorunları:
- Dün-bugün-yarın gibi kavramları karıştırırlar.
- Şimdi ve sonra kavramlarını yanlış kullanabilirler.
- Zamanı iyi kullanmada problem yaşarlar.
Oryantasyon Sorunları:
- Top yakalama, ip atlama gibi oyunlarda problem yaşarlar.
- Yön bulmada güçlük çekerler.
- Sağ-sol ayırt etmede problemler yaşarlar.
- Yön karıştırma yaşayabilirler. Örneğin; ayakkabılarını ters giyme, kitabı ters tutma gibi.
- Ön ve arka gibi kavramları öğrenmede zorluk yaşarlar.
- Rutinleri takip etmede sıkıntı yaşarlar.
- Mesafe ve ölçümlerde zorluk çekerler.
Dokunarak Ayrımlaştırma Sorunları
- Gözü kapalıyken avcuna ya da sırtına çizilen şekli, sayıyı ayırt etmekte güçlük yaşayabilirler.
Organizasyon Sorunları
- Uyaranları sınıflama, gruplamada zorluklar yaşarlar.
Motor Koordinasyon Sorunları
- Motor koordinasyon sorunları yaşarlar.
- El-göz koordinasyonları zayıftır.
- Geometrik şekilleri çizim ve kopyalama becerilerinde isteksizlik yaşarlar ve zorlanırlar.
- Düğme ilikleme de zorlanırlar.
- Makas kullanımında zorlanırlar.
- Çatal-kaşık kullanımda zorlanırlar.
- Ayakkabı bağlamada zorlanırlar.
- Kalemi hatalı tutma gözlenebilir.
Sosyal-Duygusal Davranış Sorunları
- Duygulanımlarında değişkenlik olabilir.
- Değişikliklere karşı uyum problemi yaşayabilirler.
- Akranları ile iletişim problemleri görülebilir.
- Sekonder davranış problemleri görülebilir. Örneğin; karın ağrısı, enürezis, enkoprezis, okul reddi görülebilir.
Uzman Klinik Psikolog
Oyun Terapisti
Özge Özgeç Gürel
