Otizm spektrum bozukluğu (OSB) tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de artış göstermektedir Hastalıkları Kontrol Etme ve Önleme Merkezinin son verilerine göre OSB prevalansı 1/54 olarak açıklanmıştır. Artan OSB olan birey sayısı ile birlikte OSB’ye olan farkındalık da gün geçtikçe artmaktadır. OSB’ de erken tanı ve özellikle erken müdahalenin önemli tartışılmazdır. Erken müdahale yaklaşımları ile uyarıcı çevrenin düzenlenmesi ile OSB olan çocukların IQ seviyesinde artış, konuşmada ve davranışlarda olumlu gelişmeler izlenmiştir. Erken müdahalenin etkinliği erken çocuklukta beyin plastisitesinin daha fazla oluşuna bağlanabilir.

Otizmli çocuklarla ilgili geliştirilen erken müdahale programlarının bilimsel dayanaklı olup olmadığı Ulusal Otizm Merkezi (NAC) ve Amerikan Ulusal Mesleki Gelişim Merkezi (NPDC) tarafından düzenli aralıklarla raporlanmaktadır. Uygulamalı Davranış Analizini temel alan yöntemler, fırsat öğretimi, ayrık denemelerle öğretim, erken yoğun davranışsal eğitim, replik silikleştirmeyle öğretim, etkinlik çizelgeleriyle öğretim, ilişki temelli yöntemler, PECS, TEACCH, videoyla model olma, sosyal öyküler, NAC ve NPDC tarafından bilimsel dayanaklı kabul edilen uygulamalar arasındadır. Okulöncesi dönem yaşamın sihirli yılları olarak nitelendirilmekte ve çocuğun bedensel ve zihinsel gelişiminin hızlı olduğu yıllar olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde erken tanı ve doğru müdahale yöntemi ile yoğun olarak eğitim alan çocuklarda büyük ölçüde gelişim sağlanabilmekte hatta yaşıtlarıyla aralarındaki gelişimsel farklılıklar büyük ölçüde kapanabilmektedir.

Nobel ödüllü iktisatçı James Hackman ‘‘çocuklara yatırım yapmak için, onların birer yetişkin olmasını bekleme lüksümüz olmadığı gibi, onlar okula başlayana dek, bekleme lüksümüz de yok. Çünkü o zaman müdahale etmek için çok geç olabilir.’’ sözüyle de erken müdahalenin ne kadar önemli olduğunu vurgulamıştır.

Uzm. Dilara Doğan Bilgiç
Çocuk Gelişim Uzmanı

Erken Müdahalenin Önemi yazısı ilk önce Yaşım Çocuk üzerinde ortaya çıktı.